SÖZLEŞMELİ PERSONEL ÇALIŞTIRILMASINA İLİŞKİN ESASLAR

(6.6.1978 Tarih ve 7/15754 Sayılı Bakanlar Kurulu Karan ile yürürlüğe konulmuş olup, 28.6.1978 tarih ve 16330 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır.)

 

MADDE 1- Genel Bütçeye dâhil dairelerde, katma bütçeli idarelerde, döner sermayeli kuruluşlarda, belediyelerde, özel idarelerde ve kamu iktisadi teşebbüslerinde (sermayesinin yarısından fazlası yukarıda sayılan kuruluşlara ait olanlar dâhil) Özel Bütçeli idareler ile 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan kuruluşlarda* sözleşme ile çalıştırılacak personel hakkında aşağıda belirtilen hükümler uygulanır. (Ek: 16/04/1982-8/4566 K.) (Milli îstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığında sözleşmeli çalıştırılanlar hariç.)

(Ek fıkra: 15/05/1986-86/10682 K.) Teşkilat Kanunlarında özel hüküm bulunan kuruluşlar hakkında bu Esaslar uygulanmaz.

 

MADDE 2- Sözleşmeli personel; mevzuatına uygun olarak birinci maddede belirtilen kuruluşlarda sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu görevlileridir.

 

MADDE 3- (Değişik: 01/111989-89/13691 K.) Sözleşme ile çalıştırılacak personele ödenecek ücretlerin aylık brüt tutarı ile, sağlanacak diğer parasal ve ayni menfaatlerin yıllık brüt tutarının onikide birinin toplamı ...................(1) lirayı geçemez. Ancak, yurtdışı teşkilatında çalıştırılan personel ile Cumhurbaşkanlığı ve Devlet Senfoni Orkestrasında, Devlet Opera ve Balesinde ve Devlet Konservatuvarlarında görevlendirilecek yabancı misafir şef, solist ve sanatçılar hakkında bu hüküm uygulanmaz. Bu fıkrada belirtilen ....................... (1) lira görevin önemi ve özelliği ile çalıştırılacak personelin niteliği dikkate alınarak Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye Bakanlığının görüşleri üzerine Başbakanın onayı ile artırılabilir.

(Ek fıkra: 03/08/2005-2005/9245 K.) Sözleşme ile çalıştırılacak personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılamaz ve sözleşmelere bu yolda hüküm konulamaz.

 Ancak, yurt dışında çalıştırılacak yabancı uyruklu personele bulundukları yerin gelenek, görenek ve yasal düzenlemeleri gereği ödenecek Noel, Nevruziye ve Ramazan ikramiyeleri, (Ek cümle: 05/06/2206-2006/10557 K.) Milli Eğitim Bakanlığında norm kadro sonucu ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmen istihdamıyla kapatılamaması hallerinde sözleşmeli olarak çalıştırılacak öğretmenlere ek ders ücreti ve her öğretim yılı başında verilecek öğretim yılına hazırlık ödeneği ile 657 sayılı Kanunun değişik 146 ncı maddesinin 3 üncü fıkrasına göre avukat ve dava vekillerine ödenecek vekalet ücretleri ikinci fıkra hükmü dışındadır.

            (Mülga: 06/01/1989-89/13691 K.)

(Değişik: 3.5.1982 tarih ve 8/4686 sayıh B.K.K., R.G.2.6.1992-17712) Personele sözleşmelerle verilmesi öngörülen aynı menfaatler, Maliye Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığınca görevlendirilecek ikişer uzmandan oluşacak bir kurul tarafından değerlendirilir. Limiti aşan sözleşmelerin yeniden düzenlenmesi mümkün olmadığı takdirde, fazla kısım ilgiliden geri alınır.

(Değişik: 3.5.1982 tarih ve 8/4686 sayılı B.K.K., R.G.2.6.1982-17712) Bu Madde hükümlerine uyulmaması halinde 6183 sayılı Kanun uyarınca gerekli işlem yapılır.

 

MADDE 4- Personel, sözleşmelerinde belirtilen görev yeri dışında çalıştırılamaz.

 

Görev yeri dışında geçici olarak gönderilenlerin gündelik ve yol giderleri, 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerinde saptanan süreyi ve 1 inci derece Devlet Memurlarına ödenen harcırah miktarını aşmamak üzere sözleşmelerde belirtilir. (Ek cümle 24/04/2007 – 2007/12061 K.) Sözleşmeli personele geçici görev yolluğu dışında harcırah ödenmez.

 

MADDE 5- (Değişik: 09/02/1979-7/17150 K.)

Sözleşme süreleri Bütçe Yılı ile sınırlıdır. Ancak zorunlu durumlarda Maliye Bakanlığının olumlu görüşü alınmak kaydıyla iki yıla kadar sözleşme yapılabilir.

 

MADDE 6- İlgililer sözleşmelerinde belirtilen görev dışında başka bir işte çalıştırılamaz.

 

MADDE 7- (Değişik: 03/08/2005–2005/9245 K.)

Kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilatlarında sözleşmeli olarak çalıştırılan yabancı uyruklu personel ile haftalık çalışma saati süresi 40 (kırk) saatin altında bulunan personel (Ek cümle: 05/06/2006-2006-10557 K.) (Milli Eğitim Bakanlığında norm kadro sonucu ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmen istihdamıyla kapatılamaması halinde sözleşme ile çalıştırılacak öğretmenlerde 40 saat şartı aranmaz) hariç olmak üzere, en az 2 hizmet yılını tamamlayanlardan;

a) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu gereğince malûllük veya yaşlılık aylığı bağlanması veya toptan ödeme yapılması,

b) Hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi,

c) İstihdamına ilişkin mevzuatında yer alan hükümler uyarınca ilgilinin kendi isteği ile sözleşmeyi feshetmesi,

d) İlgilinin ölümü,

hallerinden birinin vuku bulmasından dolayı hizmet sözleşmesi sona erenlere, görev yapmakta olduğu pozisyon unvanı itibariyle, Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri hizmet sınıfındaki aynı veya benzeri kadro unvanı esas alınarak hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personele 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi tutarını geçmemek üzere, çalışılan her tam hizmet yılı için ayrılış tarihindeki hizmet sözleşmesinde yazılı aylık brüt ücret tutarında iş sonu tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de, tam yıl için hesaplanan miktardan o süreye isabet eden tutar kadar ödeme yapılır.

Bu tazminatın ödenmesinde; daha önce iş sonu tazminatı, ikramiye ve kıdem tazminatı ile benzeri ödemelerde değerlendirilmiş süreler dikkate alınmaz. İş sonu tazminatı ödemesinde dikkate alınmış süreler kıdem tazminatı ile 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uyarınca ödenecek ikramiye hesabında değerlendirilmez. Ölüm halinde, yukarıdaki fıkra uyarınca hesaplanacak tutar, ölenin kanuni mirasçılarına ödenir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilatlarında sözleşmeli olarak çalıştırılan yabancı uyruklu personelden; hizmetlerine gerek kalmaması veya yaş haddi nedenleriyle sözleşmesi fesh edilen veya yenilenmeyenler, yerel sosyal güvenlik mevzuatına göre emeklilik, malûllük veya ölüm nedeniyle ayrılanların iş sonu tazminatı konusunda, yerel mevzuata uyulmasının zorunlu olmadığı durumlarda, Dışişleri ve Maliye Bakanlıklarının uygun görüşleri alınmak koşulu ile sözleşmelere hüküm konulabilir. Ancak bu yolla ödenecek iş sonu tazminatı tutarı aralıksız olarak çalışılan her tam yıl için son aylık sözleşme ücretinin %50'sini geçemez. Bir yıldan artan süreler için de, tam yıl için hesaplanan miktardan o süreye isabet eden tutar kadar ödeme yapılır.

 

Bu statüde çalışanların sözleşme koşullarına uymaması nedeniyle kurum tarafından, sözleşme esasları dışında herhangi bir nedenle çalışanlar tarafından, sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi hallerinde, iş sonu tazminatı ödenmez.

İş sonu tazminatı ödemelerinde emsal belirleme hususları ile uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

 

MADDE 8- (Değişik: 03/02/1982-8/4250 K.)

Sözleşme ile çalıştırılan personel dışarıda kazanç getirici başka bir iş yapamaz. (Avukat, dava vekili, günün veya haftanın belirli saatlerinde çalıştırılacak hekim ve uzman hekim, ilçe ve bucak belediyelerinde çalıştırılacak teknik personel ve 657 sayılı Kanunun Ek Geçici 12 ve 13 üncü maddelerinde sayılan personel ile yurtdışındaki Enformasyon Merkezlerinde görevlendirilecek editörler hariç.)

 

MADDE 9- (Değişik: 09/02/1979-7/17150 K.)

217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde sayılan kurumlarda ve Sosyal Güvenlik Kurumlarına prim ödemek suretiyle geçen hizmet süresi, bir yıldan on yıla kadar olan personele yirmi gün, on yıldan fazla olanlara otuz gün ücretli yıllık izin verilir.

            (Ek fıkra: 05/06/2006-2006/10557 K.) Milli Eğitim Bakanlığında norm sonucu ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmen istihdamıyla kapatılamaması hallerinde sözleşme ile çalıştırılacak öğretmenler yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayılırlar. Bunlara, hastalık ve diğer mazeret izinleri dışında, ayrıca yıllık izin verilmez.

            (Ek fıkra: 03/08/2005-2005/9245 K.) Sözleşmeli kadın personele, doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam on altı hafta süre ile izin verilir. Çoğul gebelik halinde, doğum öncesi sekiz haftalık izin süresine iki hafta eklenir. Ancak beklenen doğum tarihinden sekiz hafta öncesinde, sağlık durumunun uygun olduğunu doktor raporu ile belgeleyen sözleşmeli kadın personel, isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, sözleşmeli kadın personelin isteği halinde doğum öncesi çalıştığı süreler, doğum sonrası izin süresine eklenir.

 Sözleşmeli personele, bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Süt izninin kullanımında annenin saat seçimi hakkı vardır.

(Ek fıkra, 11/09/1990-90/902 K.) Sözleşmeli Personele isteği üzerine; eşinin doğum yapması halinde iki gün, kendisinin veya çocuğunun evlenmesi, annesinin, babasının, eşinin, çocuğunun veya kardeşinin ölümü halinde ve her olay için üç gün ücretli mazeret izni verilir.

(Ek fıkra 24/04/2007 – 2007/12061 K.) Hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan ve doğudan radyasyona maruz kalan sözleşmeli personele ilgili mevzuat uyarınca ücretli sağlık izni verilir.

 

MADDE 10-Resmi tabip raporu ile kanıtlanan hastalıklar için yılda 30 günü geçmemek üzere ücretli hastalık izni verilebilir. Hastalık sebebiyle, Sosyal Sigortalar Kurumunca ödenen geçici iş göremezlik tazminatı ilgilinin ücretinden düşülür.

 

MADDE 11- Ödemeler her ay başında peşin yapılır. Ay sonundan önce ayrılmalarda, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre aylık bağlanması veya ölüm sebebiyle sözleşmeye son verilmesi halleri dışında, kalan günlere düşen ücret tutarı doğrudan geri alınır.

 

MADDE 12-  (Değişik: 09/02/1979-7/17150 K.)

Sözleşmeli olarak çalıştırılacakların, ilgili kurumun saptayacağı özel koşulların yanı sıra, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 48 inci maddesinin (A) fıkrasının 4,5,6 ve 7 nci bendlerinde belirtilen koşulları da taşımaları gereklidir.

Ancak, yabancı uyruklu hekimlerin Türkiye'de herhangi bir tıp fakültesinden mezun ya da denkliği kabul edilmiş diploma sahibi olması, uzman iseler bunların uzmanlık belgelerinin Tababet Uzmanlık Tüzüğüne göre onaylanmış bulunması zorunludur.

 

(Değişik: 06/12/1993 K.) Özel Kanunlarında yaş haddine ilişkin özel hüküm bulunan haller dışında, 65 yaşını bitirmiş olanlar sözleşmeli olarak çalıştırılamazlar. Sözleşmeli çalıştırılmakta iken 65 yaşını dolduranların sözleşmeleri, 65 yaşını doldurdukları tarihte hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona erer.

(Değişik: 30/06/1987-87/11938 K.; Mülga: 06/12/1993-93/5097 K.)

 

Madde 13- (Değişik: 09/02/1979-7/17150 K.)

Bakanlar Kurulunca Devlet Memurları için saptanan çalışma saat ve süreleri sözleşmeli personel için de uygulanır. (Sözleşmeli olarak çalıştırılacak hekimler için 2162 sayılı Kanunun 6 ve 7 nci maddeleri hükümleri geçerlidir.)**

Ancak, tam gün çalışmayı gerektirmeyen durumlarda Maliye Bakanlığının olumlu görüşü alınmak kaydıyla birinci fıkra hükmü dışında düzenlemeler yapılabilir.

Bu karar Esaslarına göre çalıştırılacak sözleşmeli personel, o gün bitirilmesi gereken işlerin bitimine kadar, çalışma saatleri dışında da çalışmak zorundadır.

Sözleşmeli personele normal çalışma saatleri dışında veya tatil günlerinde yapacakları çalışmaları karşılığında herhangi bir ek ücret ödenmez.

(Ek Fıkra: 03/02/1992-8/4250 K.)Yurtdışındaki Enformasyon Merkezlerinde istihdam edilen editörler için bu madde hükmü uygulanmaz.

 

MADDE 14- (Değişik: 09/02/1979-7/17150 K.)

657 sayılı Kanunun değişik 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre çalıştırılacak sözleşmeli personelin (...)(2) sayısı, unvanı, nitelikleri, sözleşme ücreti ve süreleri ilgili Bakanlığın önerisi ve Devlet Personel Başkanlığının olumlu görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca saptanır. Bu saptamaya dayanılarak ilgili Bakanın onayı ile sözleşmeli personel çalıştırılabilir.

 

MADDE 15- (Mülga: 09/02/1979-7/17150 K.)

 

MADDE 16- Birinci maddede belirtilen kuruluşlarda, bu karar hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili hususlarda, Devlet Bütçe Uzmanları ile Devlet Personel Uzmanları her türlü incelemeleri yapmaya ve evrakı tetkik etmeye yetkilidir.

 

EK MADDE 1- (Ek: 24/04/2007 – 2007/12061) Doğum sebebiyle hizmet sözleşmesi feshedilen sözleşmeli personel, ayrıldıkları kurumlarında yeniden işe alınabilir. Ancak yeniden işe alınacak sözleşmeli personelin:

a)      Sözleşmesinin fesih tarihi itibariyle iş sone tazminatını almamış bulunması,

b)      Doğum izninin bitimini müteakip en geç bir yıl içinde tekrar işe alınmak için ayrıldığı kurumuna yazıl talepte bulunması,

c)      Ayrıldığı kurumunda aynı unvanlı münhal pozisyonunun bulunması,

gerekmektedir.

İşe alınma talepleri, ilgili kurumlarca otuz gün içinde değerlendirilir ve gerekli şartları taşıyanlar yeniden işe alınabilirler. Sağlık Bakanlığınca, 181 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 3’üncü maddesine göre sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfındaki unvanlarda istihdam edilmek üzere yeniden işe alınacak personelle yapılacak sözleşme eski sözleşmenin devamı niteliğindedir.

Bu madde hükmüne göre tekrar işe alınma talebinde bulunanlardan, aynı unvanlı pozisyon için müracaat edenler arasında tarih itibariyle önce müracaat edenin talebi öncelikle değerlendirilir. Aynı tarihte müracaat edenler arasında ise, aynı unvanlı pozisyon için müracaat edenlerin sayısının, münhal pozisyon sayısından fazla olması halinde; öncelik sınav sonucuna göre işe alınanlardan puanı yüksek olana, merkezi sınav sonucuna göre işe alınanın bulunmaması halinde ise sınavsız istihdam edilenlerden hizmet süresi fazla olana verilir.

Bu Esaslar çerçevesinde sözleşmeli personel olarak çalışılmış olması, yeniden istihdam edilebilme açısından kazanılmış hak teşkil etmez.

 

GEÇİCÎ MADDE 1- Bu karar hükümleri yürürlüğe girmeden önce Bakanlar Kurulunca sözleşme ile çalıştırılmaları kararlaştırılmış olan personel hakkında, sözleşme süreleri bitinceye kadar sözleşmelerinde bulunan hükümlerin uygulanmasına devam olunur. Ancak bu süre 1978 Bütçe Yılı sonunu geçemez.

 

GEÇİCİ MADDE 2- (Mülga: 09/02/1979-7/17150 K.)

 

GEÇİCİ MADDE 3- (Ek: 26/12/2001-2001/3487 K.) Kamu urum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilatlarından Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, İspanya, İtalya, Finlandiya ve Avusturya’ya ilişkin olarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre vize edilen sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen sözleşmeli personele, 01/01/2002 tarihinden itibaren 19/04/1999 tarih ve 99/12791 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1 inci maddesinde belirtilen Euro kuru esas alınarak ödeme yapılır.

657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre, İrlanda, Portekiz ve Yunanistan’a ilişkin olarak vize edilen sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilenlerin sözleşme ücretlerinin, kazanılmış hak teşkil etmemek üzere 31/12/2003 tarihine kadar A.B.D. Doları olarak ödenmesine devam olunur. 01/01/2004 tarihinden itibaren, bu fıkra kapsamına giren personelin sözleşme ücretlerinin A.B.D. Doları olarak ödenmesine son verilir ve 19/04/1999 tarihli ve 99/12791 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1 inci maddesinde belirtilen Euro kuru esas alınarak ödeme yapılır. Bu hususlar personelin yıllık sözleşmelerine hüküm konulmak suretiyle ayrıca belirtilir.

 

GEÇİCİ MADDE 4- (Ek: 23/02/2005-2005/8531 K.) Bu esaslar uyarınca pilot, helikopter makinisti ve uçuş teknisyeni pozisyonları ile uçuş ile ilgili bakım ve kontrolörlük hizmetlerine ilişkin pozisyonlarda çalıştırılacakların 2005 yılı sözleşme ücretleri, Esasların 3 üncü maddesinde belirtilen tavan ücretin iki katını (pilot pozisyonunda üç katını) geçmemek kaydıyla yeniden belirlenebilir.

 

GEÇİCİ MADDE 5- (Ek: 24/04/2007 – 2007/12061) Bu esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce doğum sebebiyle sözleşmesi feshedilenler; ayrıldıkları kurumlarında aynı unvanlı pozisyon bulunması ve kurumun isteği halinde, öncelikle ayrıldığı görev yerinde, mezkur görev yerinde aynı unvanlı münhal pozisyon bulunmaması halinde ise ilgili kurumca diğer birimlerindeki aynı unvanlı münhal pozisyonda istihdam edilmek üzere, bu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç otuz gün içinde ayrıldıkları kurumlara yazılı müracaatta bulunmaları kaydıyla bir defaya mahsus olmak üzere işe alınabilirler. Bu madde hükümlerine göre öncelikli olarak işe almada ek 1’inci madde hükümleri uygulanır.

 

EK GEÇİCİ MADDE 1- (Mülga: 01/02/1980-8/308 K.)

 

MADDE 17- Bu esaslar 28/6/1978 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

 

MADDE 18- Bu Esasları Bakanlar Kurulu Yürütür.

 

 


* “Özel Bütçeli idareler ile 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan kuruluşlarda” ifadesi 19.2.1985 tarih ve 85/9154 sayılı B.K.K. ile eklenmiştir.

(1) Her sene Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştiğinden boş bırakılmıştır.

** 2162 sayılı Kanun 2368 sayılı Kamın ile yürürlükten kaldırılmış olup bu Kanuna göre Kanuni çalışma saati sağlık personeli için haftada 45 saat, mesleklerini serbest icra edenler için 40 saattir.

(2) 31/12/1993 tarihli ve 93/5097 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 14 üncü maddenin 1 inci fıkrasında yer alan (5434 sayılı Kanunla eklenen 5 inci maddenin son fıkrasına göre emekli aylığı kesilmeksizin çalıştırılacak hekimler dahil) hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.